હોર્મુઝમાં જહાજો પર યુ.એસ.ના હુમલામાં ત્રણ ભારતીય ખલાસીઓના મોતથી બંને દેશો વચ્ચે ફરી તણાવ વધી ગયો છે. આ ખલાસીઓ એવા કોમર્શિયલ જહાજો પર ફરજ બજાવી રહ્યા હતા, જેમના વિશે અમેરિકન સૈન્યએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ ઈરાની બંદરોની તેની નાકાબંધી (blockade) નો ભંગ કરી રહ્યા હતા.
અલ-જઝીરાના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલાઓ ગયા અઠવાડિયે થયા હતા અને તેમાં ભારતીય મર્ચન્ટ નેવીના જવાનોને લઈ જતા ત્રણ જહાજો સામેલ હતા. માર્યા ગયેલા ત્રણ ખલાસીઓ પલાઉનો ધ્વજ ધરાવતા (Palau-flagged) 'સેટેબેલો' (Settebello) જહાજ પર હતા. આ ઉપરાંત, ગયા અઠવાડિયે અલગ-અલગ દિવસોમાં પલાઉનો ધ્વજ ધરાવતા 'મેરીવેક્સ' (Marivex) અને 'એમટી જલવીર' (MT Jalveer) પર પણ હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. અલ-જઝીરાએ અહેવાલ આપ્યો છે કે, મેરીવેક્સના એક ક્રૂ મેમ્બરે મદદ માટે સંદેશ મોકલ્યો હતો.
ક્રૂ મેમ્બરે મેસેજમાં જણાવ્યું હતું કે, “અમારા જહાજ પર આગ લાગી છે, અમારા જહાજ પર આગ લાગી છે. અને જહાજ ડૂબી રહ્યું છે. યુ.એસ. નેવીનો હુમલો, અમારા એન્જિન રૂમ પર મિસાઈલ છોડવામાં આવી છે. જહાજના તળિયે મોટું ગાબડું પડ્યું છે... ૨૪ ક્રૂ મેમ્બર્સ છે. તમામ ક્રૂ ભારતીય છે. કૃપા કરીને જલ્દી મદદ કરો.”
'ફોરવર્ડ સીમેન્સ યુનિયન ઓફ ઇન્ડિયા' ના જનરલ સેક્રેટરી મનોજ યાદવે જણાવ્યું હતું કે તેમને આ મેસેજ મળ્યો હતો. યુ.એસ. સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (CENTCOM) એ આ હુમલાઓની પુષ્ટિ કરી છે.
જલવીર પર થયેલા હુમલા અંગે સેન્ટકોમે જણાવ્યું હતું કે, "ક્રૂ મેમ્બર્સ યુ.એસ. દળોના નિર્દેશોનું પાલન કરવામાં વારંવાર નિષ્ફળ ગયા પછી, યુ.એસ.ના એક વિમાને જહાજના એન્જિન રૂમમાં બે હેલફાયર (Hellfire) મિસાઇલો છોડી હતી. આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં, યુ.એસ. વિમાને સોમવાર અને મંગળવારે અનુક્રમે પલાઉનો ધ્વજ ધરાવતા જહાજો એમ/ટી મેરીવેક્સ અને એમ/ટી સેટેબેલોને નિષ્ક્રિય (disabled) કરી દીધા હતા. મેરીવેક્સે ઈરાની બંદર તરફ જવાનો પ્રયાસ કરીને નાકાબંધીનો ભંગ કર્યો હતો અને સેટેબેલોએ ઈરાની તેલનું પરિવહન કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો."
યાદવે અલ-જઝીરાને જણાવ્યું હતું કે યુ.એસ. સૈન્ય જહાજો પર મિસાઈલ છોડવાને બદલે તેના પર નિયંત્રણ મેળવી શક્યું હોત.
તેમણે કહ્યું, “તે યુદ્ધ જહાજો નથી; તે કોમર્શિયલ (વ્યાપારી) જહાજો છે. પરંતુ યુ.એસ. સૈન્ય કોઈ ચેતવણીરૂપ ગોળીબાર નથી કરી રહ્યું; તેઓ સીધી મિસાઈલ છોડી રહ્યા છે જે ચોક્કસપણે જહાજોને નષ્ટ કરશે અને ખલાસીઓને મારી નાખશે.”
ભારત સરકારનો પ્રતિસાદ
અલ-જઝીરાના જણાવ્યા અનુસાર, ભારત સરકારે બુધવારે યુ.એસ. એમ્બેસીના ડેપ્યુટી ચીફ ઓફ મિશન જેસન મીક્સને બોલાવીને "ચાલુ હુમલાઓ અંગે પોતાની ઊંડી ચિંતા" વ્યક્ત કરી હતી.
ભારતના શિપિંગ મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "પલાઉનો ધ્વજ ધરાવતા એમટી સેટેબેલો પર થયેલી દુઃખદ ઘટના વિશે જાણીને ખૂબ જ આઘાત લાગ્યો છે."
અલ-જઝીરાના અહેવાલ મુજબ, ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જાયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે આ હુમલાઓ બંધ થવા જોઈએ. તેમણે આ પ્રદેશમાં શાંતિ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે ફરીથી વાટાઘાટો શરૂ કરવા પણ આહવાન કર્યું હતું. 'યુએસએ ટુડે' ના જણાવ્યા અનુસાર, શુક્રવારે ઈરાની અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે યુદ્ધનો અંત લાવવા માટેની ડીલ "ક્યારેય આટલી નજીક નહોતી."
'ધ ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા' ના અહેવાલ મુજબ, ટ્રમ્પે એવો સંકેત આપ્યો હતો કે ઈરાને सामुદ્રધુનીમાં ભારતીય જહાજો સામે ડ્રોન હુમલા કર્યા છે, જેને તેમણે "તદ્દન અસ્વીકાર્ય" ગણાવ્યા હતા. જો કે, તેમણે ત્રણ ભારતીય ખલાસીઓના મોતનો કોઈ ઉલ્લેખ કર્યો ન હતો.
ગયા વર્ષે, યુ.એસ. અને ભારત વચ્ચેના સંબંધોની આકરી કસોટી થઈ હતી જ્યારે ટ્રમ્પે રશિયન તેલની ખરીદીની સજા તરીકે ભારતીય આયાત પર ૫૦ ટકા ટેરિફ (ચાર્જ) ઝીંકી દીધો હતો. જો કે, પાછળથી બંને પક્ષો વચ્ચે નવા વેપાર કરાર થયા બાદ ટ્રમ્પે આ ટેરિફ ઘટાડીને ૧૮ ટકા કરી દીધો હતો.
